کاردرمانی ویژه سالمندان کرج

این مورد را ارزیابی کنید
(204 رای‌ها)

 

حركات عملكردي دست و انگشتان:‌

پرواضح است كه فعاليتهاي رايج شامل مهارت هاي دقيق،‌ هماهنگي دو دست مثل نخ كردن سوزن، باز و بسته كردن دكمه ها، يا كارهاي گرفتن نوك انگشتي مثل نگه داشتن خودكار بطور فزاينده اي در سالمندي دشوار مي شوند. دشواري در انجام كارهاي فوق ممكن است ناشي از كاهش ديد بينايي باشد.

  ارزیابی ها نشان مي دهد، در سالمندان، بيشترين كاهش در عملكرد اندام فوقاني (بيش از 50 درصد)‌، در ثبات نيروي دست، سرعت حركات شانه و دست و حس لرزش مي باشد. عملكرد دست نسبتاً تا سن 65 سالگي ثابت مي ماند، و پس از آن بتدريج كاهش مي يابد، پس از 75 سالگي، تفاوت هاي سني در عملكرد واضحتر مي شوند در نگرفتن دقيق، قدرت دست، زمان اجرا، و دامنه حركتي. بيشتر اينكه، درصد كاهش قدرت با افزايش سن در زن و مرد بدون توجه به نحوه زندگي آنها مشابه است. سالمندان بالاتر از 70 سال ميانگين كاهشي در فلكشن مچ (12 درصد)‌، اكتنسشن مچ (41 درصد)، و انحراف به سمت اولنار (22 درصد) و اين كاهش ها ممكن است در دهة‌ بعدی رويشان دو برابر شود.

 

 

با رسيدن به سن 90 سالگي، فرد  انتظار می رود كه دامنه حركتي اش 60 درصد دامنه حركتي  30 سالگي فرد باشد اين كاهش قدرت مفصل و كاهش دامنه حركتي مچ در سالمندان، بر احتمال خطر صدمات تكرار شونده مي افزايد.

آتروفي وابسته به سن عضله بين استخواني (بويژه اولين بين استخواني و اداكتور پوليسيس) موجب چنگکي شدن دست مي‌شود. مشكلات در اداكشن شست در سالمندان توسط جايگزيني فلكشن شست براي رفع اين ضعف جبران مي‌شود(علامت فورامنت مثبت مي‌شود).

بنابراين، هنگامي كه اين طور ضعفي بوجود مي آيد، تانسيون غالب اكستانسور انگشتان حتي در حالت آرامش،‌ توسط حالت هايپراكستنشن مفصل MP در هر انگشت مشهود است. بدليل اينكه عملكرد لومبريكال ها تنها به مكانيسم سالم اكستانسوري وابسته است، آنها نيز در سالمندان دچار ضعف مي باشند و باعث ضعف و اختلال فلكشن در مفصل MP مي گردند. ضعف بين استخواني ها و لومبريكال ها و شل بودن تاندون هاي اكستانسوري منجر به يك ناتواني در توليد تانسيون ناكافي جهت انجام اكستنشن انگشتان مي شود. در عمل برداشتن، نيروي گريپ در ابتدا بايد ثابت شود و پس از تأخيري كوتاه (70-60 ميلي ثانيه)، نيروي فشاري افزايش مي يابد. ارتباط بين گريپ و نيروي وارده خطي مي باشد. در جوانان، نسبت 2 نيرو تحت كنترل است و موجب مرزي امن مي شود، كه بصورت تفاوت بين گريپ واقعي و نيروي وارده تعريف مي شود. هنگامي كه اختلالي در دست اتفاق مي افتد، (مثلاً تغيير ناگهاني نيرو)، موردي جوان گريپ خود را بجاي تطبيق با نيروي خارجي، رها نمي كند. در مقابل، سالمندان معمولاً‌ استراتژي كندتري براي پيش بيني افزايش نيروي گريپ اجرا مي كنند. بيش از اين سالمندان تطابق كمتري در گريپ نشان  مي دهند در حاليكه انتظار ديگري از مواجهه با عامل مزاحم مي رود.

نقص در پيش بيني حركات ممكن است بتواند مشكلات كلي سالمندان در كنترل دستشان را توضيح دهد. عضلات تنار، در بيشتر فعاليتهاي گرفتني فعال است. دامنه ابداكشن شست و قدرت آن از سن 60 به بعد كاهش مي يابد. بدليل اينكه كل اندام فوقاني جهت انجام حركات توسط دست خدمت رساني مي كنند، لازمست پيش از ارزيابي دست، بررسي جامعي از اندام فوقاني به عمل آيد. بررسي كه در 2 گروه زنان سالمند و جوان روي اجراي عملكردي 2 نوع فعاليت انجام شده نشان داد كه سالمندان كاهش وابسته به سن اجراي فعاليتهايي حتي آشنا و تمرين شده را دارند. تعدادي از تست هاي دست كه براي ارزيابي دامنه گسترده اي از عملكردهاي دست كه مورد نياز زندگي روزمره هستند، نشان داده اند كه ارتباطاتي بين سن و زمان مورد نياز براي تكميل تست وجود دارد و آناليز واريانس ها نشان داد كه تفاوت هاي معناداري بين سالمندان دهه 80 ، 70 و 60  سالگي وجود دارد.

 

ابزارهای ارگونومیک برای دست سالمندان:

بسياري از ابزارهاي معمولي كه در زندگي روزمره ما كاربرد دارند براي افراد مسني كه مشكلات ناشي از پيري دارند طراحي نشده اند. استفاده از تلفن همراه براي بسياري از افراد پير بخاطر توانايي بدني محدود آنها مشكل مي باشد، كوچك سازي تلفنهاي همراه از نظر كوچكي دكمه ها و نزديكي آنها به هم، همچنين صفحات نمايش آنها كه به سختي قابل خواندن است مخصوصاً براي افراد با ديد بصري ضعيف مشكلات متعددي را بوجود آورده است. البته افراد مسن زيادي از مزاياي ارتباطات با خويشاوندانشان از طريق پست الكترونيكي و جاذبه هاي اينترنتي لذت مي برند. متأسفانه بسياري از ابزارهاي معمول همچون صفحه كليد و ماوس از نظر فاكتورهاي فيزيكي بدني براي افراد مسن مناسب نيستند.

محدوديت در دامنه ی حركتي مچ دست به سبب كهولت سن، مي تواند اين افراد را در معرض اختلالات روحي رواني فراواني قرار دهد.

مطالب بيشتري در مورد موضوع اصلاح ابزارها و وسايل روزمره افراد مسن بايستي مورد بررسي قرار بگيرد مخصوصاً براي افرادي كه داراي معلوليت هاي يدي هستند. از اين قبيل موارد مي توان به اقلام ساده اي همچون كارد و چنگال، خودكار، قيچي، ناخن گير، برس مو و شانه اشاره نمود.

تمرينات کاردرماني براي دستهاي افراد مسن:‌

تغييرات ناشي از كهولت و از كار افتادگي دستها مي تواند بوسيله يك سري برنامه هاي تمريني منظم براي افزايش استقامت و انعطاف پذيري دستها به تعويق بيافتد. در اين رابطه مي توان از تجهيزات ساده اي همچون توپهاي پلاستيكي مرتجع يا نوارهاي لاستيكي روي انگشتها بهره برد. اين برنامه هاي تمريني مي بايستي طوري طراحي شوند كه باعث انعطاف پذيري انگشتان و همچنين بهبود نيروي گرفتن (محكم گرفتن) در دستها شود.

 

اصل عمومي بيولوژيكي "Use it or lose it" ( ازدست رفتن قواي جسماني در صورت تنبلي)‌ نيز متوجه دستان است مثل هر قسمت ديگر ماهيچه اي بدن شاهدي بر اين توصيه اين است كه بسياري از پيانيستها و ويولونيستهاي بزرگ در سنين بالا زبر دستی خود را بواسطه تمرينات منظم از دست نداده اند در مقابل بايد توجه داشت كه تمرينات انتخابي به نحوه مناسبي بوده و منجر به صدمه يا اعمال زور اضافي روي اعضا نشود. بويژه بعد از ضربه خوردن، دستها امكان دارند دچار پيچ خوردگي شده و در چنين شرايطي تلاش براي قوي ساختن دستها نامناسب مي باشد.

معمولاً افراد مسن دچار مشكلات عملكرد دستها و ضعف قدرت و چابكي بوده كه بر روي فعاليت روزمره آنها تأثير منفي بجاي مي گذارد. به نظر مي رسد تا سن 65 سالگي توانايي اعضاي بدن بدون تغيير باقي مي ماند و پس از آن تدريجاً افت مي كند.

زوال قدرت دستی افراد هم مي تواند ناشي از كهولت سن معمولي و يا ناشي از امراضي باشد كه افراد مسن دچار آنها هستند مانند پوكي استخوان، آرتروز، روماتوئيد، ورم مفاصل و .... باشد.

بطور كلي اظهار نظر در مورد مشكلات دستی بايد الگوهاي مشخصي را در موارد خاص اتخاذ نمايد و علاج هر مشكل ويژه اي بايد بدرستي و بطور كاملاً مشخص در هر مورد ناتوانی دستي مشخص شود.

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به موسسه گفتار توان گستر می باشد
Powered by Hezareh Novin